Cipolwg a Newyddion
Ystadegau newydd ar anghydraddoldeb yn dangos ‘methiant strwythurol i weithredu’, meddai Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol, Derek Walker
Hydref 1, 2026
“Y tu ôl i bob ystadegyn am anghydraddoldeb mae unigolyn a gafodd fywyd anoddach ac a fu farw’n rhy gynnar.
Mae’r dystiolaeth yn Adroddiad Llesiant Cymru diweddaraf yn dangos annhegwch cynyddol rhwng cenedlaethau, gyda gormod o blant a phobl ifanc yn byw mewn tlodi, llesiant gwaeth ac iechyd meddwl sy’n dirywio.
Mae disgwyliad oes iach bellach wedi gostwng am y pedwerydd cyfnod yn olynol, sy’n golygu na fydd person cyffredin yng Nghymru hyd yn oed yn cyrraedd ei ben-blwydd yn 60 oed mewn iechyd da.
Mae’r adroddiad yn atgyfnerthu neges fy Adroddiad Cenedlaethau’r Dyfodol: byddwn yn wynebu dyfodol na fydd modd ei adnabod heb weithredu ar frys ar dlodi, gan gynnwys Cyflog Byw Gwirioneddol, mynediad tecach at fwyd a newid sylweddol tuag at wariant ataliol ar iechyd.
Rhaid i ni wneud gwell defnydd o Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol i newid dyfodol Cymru fel bod pawb yn cael cyfle cyfartal a mynediad at yr hyn sy’n eu cadw’n iach ac yn dda, yn hytrach na derbyn y bydd llawer o bobl yn brwydro bob dydd i gael y pethau sylfaenol.
Mae’r methiant i fynd i’r afael â thlodi plant yng Nghymru a’r anghydraddoldebau sy’n dyfnhau bob blwyddyn yn fethiant strwythurol i weithredu, ac mae’n rhaid i bob gwleidydd gymryd cyfrifoldeb amdano.”
Derek Walker, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol