Hafan > Datganiad: Mae rhaid i Gymru fachu ar y cyfle i weithredu nawr ar ynni er budd pobl a’r blaned, meddai Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol wrth iddo lansio adolygiad ynni
Gorffennaf 14, 2026
Mae Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru, Derek Walker, yn cyhoeddi adolygiad o bolisi ynni a’r broses o wneud penderfyniadau ynghylch ynni yng Nghymru.
Mae Prosiect Ynni yn fenter newydd sy’n edrych ar sut y gall Cymru bontio ar frys i ynni adnewyddadwy mewn ffordd sy’n sicrhau mwy o fanteision i gymunedau.
Adolygiad o dan Adran 20 yw’r cryfaf o bwerau’r Comisiynydd, a bydd yr adolygiad yn ystyried sut y gall Gweinidogion Cymru a chyrff cyhoeddus gynllunio a chyflawni polisi a seilwaith ynni mewn ffordd sy’n cefnogi llesiant cenedlaethau’r presennol a’r dyfodol yn well.
Dywedodd Derek Walker fod unigolion, cymunedau a chyrff cyhoeddus yn dweud wrtho’n gyson fod ynni’n fater allweddol i genedlaethau’r presennol a’r dyfodol, a’i fod yn nodwedd amlwg yn ei strategaeth saith mlynedd, Cymru Can.
Dywedodd: “Nid yw Cymru ar y trywydd iawn i gyrraedd ei thargedau ynni adnewyddadwy, oni bai bod cyflymiad sylweddol yn digwydd, ac mae angen i’r system weithio’n well i bobl ac i’n planed.
“Rwy’n cyhoeddi’r adolygiad hwn gan fod gennym gyfle i newid ein dull o ymdrin ag ynni er mwyn sicrhau bod cymunedau’n cael eu cynnwys yn well, a’n bod yn cael cyfran decach o’r manteision.
“Gall cyfeiriad newydd i ynni yng Nghymru sicrhau mwy o berchnogaeth a llesiant i’n cymunedau, o brosiectau ynni adnewyddadwy lleol, i arbed ynni mewn ysgolion ac ysbytai a gwneud defnydd gwell o’n tir a’n hadeiladau.
“Mae’r newid i ynni adnewyddadwy yn cynnig cyfle unwaith mewn cenhedlaeth i Gymru gynyddu’r budd i gymunedau, cryfhau cydnerthedd lleol a chefnogi llesiant hirdymor yn unol â’n Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol.
“Bydd angen ystod eang o arbenigedd, profiad a safbwyntiau wedi’u llywio gan brofiad bywyd ar gyfer yr adolygiad hwn, ac rwy’n edrych ymlaen at nodi argymhellion ymarferol i Weinidogion Cymru a chyrff cyhoeddus, gan gynnwys byrddau iechyd a chynghorau, fel y gallant sicrhau’r manteision mwyaf posibl i genedlaethau’r presennol a’r dyfodol.”
Mae’r ystod o faterion ynni’n eang, felly bydd proses yr adolygiad yn cynnwys cam ymgysylltu ym mis Gorffennaf ac Awst, pan fydd cyrff cyhoeddus, grwpiau cymunedol, arbenigwyr, busnesau a sefydliadau’n gallu cyfrannu eu safbwyntiau cyn i ffocws yr adolygiad ffurfiol gael ei gyhoeddi ym mis Hydref, a chyn i gynlluniau ymgysylltu llawn gael eu cyhoeddi.
