Sicrhau llesiant cenedlaethau’r dyfodol yw ein cenhadaeth flaenoriaethol, Cymru Can, ac mae hynny’n hollbwysig.

Rydyn ni’n ei wneud yn genhadaeth i helpu cyrff cyhoeddus i roi llesiant wrth wraidd eu gwaith, fel bod bywydau pobl Cymru yn gwella nawr ac yn y dyfodol.

Er gwaethaf arfer da cynyddol ledled Cymru, nid ydym yn cyflawni ein hymrwymiad i lesiant cenedlaethau’r dyfodol ar y cyflymder a’r raddfa sy’n ofynnol gan yr her.

Mae’n rhaid i ni gau’r bwlch rhwng dyhead a chyflawni ac mae hyn yn sail i bopeth a wnawn, felly rydym yn adeiladu ar yr hyn sydd wedi dod o’n blaenau, yn mynd ymhellach, ac yn sicrhau bod cyrff cyhoeddus yn cael eu cefnogi’n llawn i ddefnyddio’r Ddeddf i greu newid.

Damcaniaeth Newid Gweithredu ac Effaith

Byddwn yn ei gwneud yn genhadaeth i sicrhau bod Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn cael ei gweithredu’n effeithiol a chydag uchelgais mewn ffordd sy’n gwella bywydau pobl Cymru nawr ac yn y dyfodol.

Yr Angen

Nid yw Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn cael ei rhoi ar waith ar y cyflymder a’r raddfa angenrheidiol.

Nid yw’r egwyddor datblygu cynaliadwy a’r pum ffordd o weithio yn cael eu cymhwyso’n gyson; ac mae amrywiaeth yn ansawdd yr amcanion llesiant a bennir gan gyrff cyhoeddus a Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus.

Gweithgaredd

1. Teilwra adnoddau a hyfforddiant presennol a chyhoeddi offer newydd sy’n darparu cefnogaeth.
2. Ehangu ein Hacademi Arwain Cenedlaethau’r Dyfodol a’n rhaglen ryngwladol i hwyluso cyfnewidiadau dysgu rhwng cyrff cyhoeddus, llunwyr polisi byd-eang, ac eraill.
3. Bod yn ganolbwynt ar gyfer meddwl ac arbenigedd hirdymor.
4. Sicrhau bod cyrff cyhoeddus a Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus yn cynhyrchu ac yn defnyddio amcanion llesiant sy’n gweithio ar gyfer y tymor hir ac sy’n ysgogi cynnydd gwirioneddol tuag at nodau llesiant Cymru.
5. Gweithio gydag eraill, gan gynnwys Archwilio Cymru, i ddatblygu system fonitro effeithiol i olrhain cynnydd ar amcanion llesiant.

Canlyniadau

Mae cyrff cyhoeddus a Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus yn gwneud y mwyaf o’u cyfraniad at y Nodau drwy eu hamcanion llesiant.

Mae gan gyrff cyhoeddus fwy o ddealltwriaeth a hyder wrth gyflwyno dulliau hirdymor a Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.

Mae cyrff cyhoeddus a Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus yn ymwybodol o sut beth yw daioni wrth gymhwyso Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn effeithiol a chydag uchelgais.

Mae mwy o bobl, o bob oed, yn eiriol dros ddulliau hirdymor ac er budd cenedlaethau’r dyfodol.

Effaith

Mae’r canlyniadau i bobl yng Nghymru wedi gwella fel y’u mesurwyd gan y 50 o ddangosyddion a cherrig milltir llesiant cenedlaethol.

Mae Cymru yn gymdeithas gydnerth, carbon isel gyda gwaith teg; yn fwy cyfartal, iachach, a chyfrifol yn fyd-eang; gyda chymunedau cydlynus, diwylliant ffyniannus a’r Gymraeg yn fywiog.

Adroddiad Cenedlaethaur Dyfodol 2025: Argymhellion

1. Dylai Llywodraeth Cymru ymrwymo i adolygiad ôl-ddeddfwriaethol o Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol i gryfhau ei heffaith ac i baratoi ar gyfer diweddariadau i Nodau Datblygu Cynaliadwy’r Cenhedloedd Unedig yn 2030. Dylai’r adolygiad hwn gynnwys deialog cyhoeddus i ymgysylltu â phobl ledled Cymru wrth lunio dyfodol polisi llesiant.
2. Rhaid i Lywodraeth Cymru asesu a symleiddio strwythurau partneriaeth er mwyn lleihau cymhlethdod a gwella cydgysylltu ledled Cymru.
3. Dylai Llywodraeth Cymru sicrhau mai’r Prif Weinidog sy’n parhau i fod yn gyfrifol am weithredu Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.
4. Rhaid i gyrff cyhoeddus sicrhau bod staff sy’n gyfrifol am feysydd newid corfforaethol yn deall Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol mewn ffordd sy’n gwella ansawdd a chysondeb gweithredu drwy hyfforddiant gorfodol a datblygu gallu.
5. Rhaid i gyrff cyhoeddus ymgysylltu’n fwy â’r cyhoedd er mwyn meithrin ymddiriedaeth, cryfhau consensws, a phontio’r bwlch rhwng llunio polisïau a dinasyddion.