Flwyddyn ddiwethaf, mae llawer o bobl wedi cysylltu â ni a fynegodd bryder am ystod o ddatblygiadau ar draws Cymru, yn arbennig y Cynllun Biomas yn y Barri a chyfleuster gwastraff Hazrem yng Nghwmfelinfach.  

Nid yw rôl y Comisiynydd fel y’i disgrifiwyd yn y Ddeddf yn cynnwys swyddogaeth gwaith-achos i ymyrryd mewn achosion penodol, fodd bynnag rydyn  ni wedi addo gwrando ar bryderon y tynnir ein sylw atynt gan y cyhoedd a monitro’r rhain i ganfod unrhyw faterion systemig ehangach.

Ymddangosodd penderfyniadau trwyddedu amgylcheddol a wnaed gan Gyfoeth Naturiol Cymru fel elfen gyffredinol yn yr ohebiaeth a dderbyniwyd gennym ac felly yn Nhachwedd 2017, ysgrifennodd y Comisiynydd at Gyfoeth Naturiol Cymru am fwy o wybodaeth a sicrwydd am y modd yr oedd eu proses drwyddedu amgylcheddol yn cyd-fynd â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. Gweithiodd y Comisiynydd gyda’n cyfreithwyr i archwilio’r wybodaeth a roddwyd ganddynt, ac rydyn ni’n  croesawu parodrwydd Cyfoeth Naturiol Cymru i gydweithio yn y broses hon. Roedden ni hefyd yn ddiolchgar am yr wybodaeth oddi wrth grwpiau cymunedol, cynrychiolwyr lleol a rhanddeiliaid eraill a roddodd fewnwelediad defnyddiol a thystiolaeth i ni.

Gwnaethom nodi rhai o’r meysydd lle dylai Llywodraeth Cymru a Chyfoeth Naturiol Cymru, yn ein barn, ymgymryd â gwaith pellach i sicrhau fod yr holl broses sy’n ymwneud â thrwyddedu amgylcheddol a systemau cysylltiol sy’n berthnasol iddo, yn gweithio’n ddeallus gyda’i gilydd. Mae’r gwaith hwn yn mynd yn ei flaen ond ein hargymhellion cychwynnol yw:

  • Byddwn yn cynorthwyo Cyfoeth Naturiol Cymru i wella gwelededd y modd y maent yn defnyddio’r Ddeddf ac egluro’u penderfyniadau trwyddedu, a gwnaethom gytuno i adolygu cynnydd ymhen blwyddyn.
  • Byddwn yn gweithio gyda Chyfoeth Naturiol Cymru a Llywodraeth Cymru ar ganllawiau statudol i egluro gweithrediad y Ddeddf a’i hymgorfforiad yn Neddf yr Amgylchedd (Cymru).
  • Dylai Llywodraeth Cymru gynnal adolygiad i edrych ar holl siwrnai datblygiadau arfaethedig yn cynnwys rhyngweithio gyda rhannau eraill o’r system a’u rolau a’u cyfrifoldebau, yn cynnwys cynllunio, trwyddedu, asesiadau effaith ac ymgyngoreion statudol, fel bod y system yn cydymffurfio â Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol ac yn hawdd i’r cyhoedd yn gyffredinol ei deall. Mae ymgynghoriad drafft Polisi Cynllunio Cymru (Argraffiad 10) yn rhoi impetws ar gyfer y fath ymagwedd.
  • Bydd ein swyddfa’n mynychu hyfforddiant mewnol Cyfoeth Naturiol Cymru ar Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol ac yn rhoi cyngor.