Adroddiad Trafnidiaeth Addas ar gyfer Cenedlaethau’r Dyfodol

Mae’r Adroddiad ‘Trafnidiaeth Addas ar gyfer Cenedlaethau’r Dyfodol’ a gyhoeddwyd gan Gomisiynodd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru, Sophie Howe yn dangos sut y gallai Cymru drawsnewid ei system drafnidiaeth drwy fuddsoddi mewn trafnidiaeth gyhoeddus, teithio llesol a sicrhau cyflawni holl gyfnodau Metro De Cymru gyda’r £1.4 bn sydd wedi ei glustnodi ar hyn o bryd i Ffordd Ddu’r M4.

Mae ‘Trafnidiaeth Addas ar gyfer y Dyfodol’ a ysgrifennwyd mewn partneriaeth â’r Centre for Transport and Society (CTS), Prifysgol Gorllewin Lloegr, Sustrans a’r New Economic Foundation, yn dangos, ynghyd ag enghreifftiau ymarferol, sut y gellid dylunio system drafnidiaeth gynaliadwy i unrhyw ran o Gymru.

Mae’r adroddiad yn amlygu  bod llywodraethau olynol, a’r cyrff sy’n eu cynghori, er gwaethaf yr holl dystiolaeth gyson ac eang, wedi penderfynu anghofio neu wadu bod ffyrdd newydd yn cynhyrchu mwy o draffig yn annibynnol ar newidiadau sy’n codi o dwf yn y boblogaeth neu’r economi.

Os yr ydym yn dewis gwario’r fath swm enfawr o arian cyhoeddus ar brosiect mae angen i ni fod yn sicr y bydd yr arian yr ydym yn ei fenthyca’n cyfrannu’n bositif tuag at lesiant cymdeithasol, amgylcheddol, economaidd a diwylliannol cenedlaethau ein dyfodol.

Mae casgliadau’r adroddiad hwn yn cyfiawnhau yn glir achos rhesymol dros adolygu ac ailasesu  cynnig Ffordd Ddu Llywodraeth Cymru ar gyfer yr M4”

Trosolwg o gasgliadau ac argymhellion

Mae yna gyfyngiadau i’r modelu yr ymgymerwyd ag ef gan Lywodraeth Cymru

Byddai’r Ffordd Ddu yn gwaethygu llawer o’r heriau cymdeithasol ac amgylcheddol sy’n wynebu Cymru

Mae’r Ffordd Ddu yn wan ar y meini prawf a nodir yn y Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol

Ystadegau

  • Byddai adeiladu’r Ffordd Ddu yn arwain at yr hyn sy’n gyfwerth
  • â 500,000 tunnell o garbon deuocsid na fydd yn cael ei symud o’r atmosffer hyd o leiaf 2072
  • Roedd 24% o gartrefi Cymru heb fod yn berchen ar gar yn 2011/12
  • Byddai ehangu’r rhaglen fuddsoddi mewn Teithio Llesol allan i holl Brifddinas-Ranbarth Caerdydd yn costio rhyw £290 miliwn ond byddai’n arwain at fanteision economaidd o £2.5 bn dros 20 mlynedd, gan gyflawni 19% ac 82% o gynnydd mewn teithiau cerdded a beicio yn y drefn honno.
  • Gellid cyflawni lefel tebyg o gynnydd ar draws Cymru gyfan gyda buddsoddiad o £600m, a fyddai’n cyflawni £5bn o fuddiannau dros 20 mlynedd

Adroddiadau ein Partneriaid

UWE

Senarios trafnidiaeth amgen ar gyfer De Ddwyrain Cymru: Adeiladu ar gyfer trafnidiaeth gynaliadwy yn y dyfodol

NEF

Trafnidiaeth Amgen i Dde Cymru

Sustrans

Buddsoddi mewn teithio llesol yng nghyd-destun Polisi De Ddwyrain Cymru ar gyfer buddsoddi mewn teithio llesol yn Ne Cymru

Masnachfraint Rheilffyrdd Trafnidiaeth Cymru

Mae’r Comisiynydd yn croesawu ymagwedd bositif Trafnidiaeth Cymru a’u parodrwydd i weithio gydag eraill i adnabod arfer gorau o fannau eraill.

Yn awr, gydag enw KeolisAmey wedi ei ddatgan fel y gweithredydd rheilffyrdd llwyddiannus, bydd y Comisiynydd yn parhau i gynorthwyo a herio Trafnidiaeth Cymru ac yn gweithio’n uniongyrchol gyda’r gweithredydd newydd i sicrhau bod pob cyfle’n cael ei gipio i gyfrannu tuag at y saith nod llesiant.

Yn benodol rydyn ni wedi ein calonogi gyda’r  modelu a wnaed gan KeolisAmey ar y modd y byddant yn cynnwys y saith nod llesiant yn eu darpariaeth.

Metro De Cymru

Ffordd Ddu’r M4

Gan weithredu fel gwarcheidwad cenedlaethau’r dyfodol a hybu’r egwyddor datblygu cynaliadwy fel y caiff ei ddiffinio yn y Ddeddf, cyflwynodd y Comisiynydd dystiolaeth bellach yn dilyn ei thystiolaeth gychwynnol ysgrifenedig i ymchwiliad cyhoeddus yr M4. Gwnaeth ei chyngor i Lywodraeth Cymru a chyflwyniad i’r ymchwiliad cyhoeddus gwestiynu sut yr oedd y Ddeddf yn cael ei hystyried mewn penderfyniad cyfredol (M4) ac ai’r penderfyniad i fenthyca £1biliwn yw’r un iawn ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol. Roedd y Comisiynydd yn awyddus i osgoi gosod cynsail peryglus drwy herio’r dadleuon a gyflwynwyd yn ymchwiliad yr M4 a fedrai yn ei barn arwain at gamddehongli Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol a thanseilio ei hysbryd a’i diben.

Arweiniad ar Arfarnu Trafnidiaeth Cymru (WelTAG)

Aeth tîm trafnidiaeth Llywodraeth Cymru at y Comisiynydd, yn dilyn ei hymyrraeth ar yr M4 i gynghori ar eu diweddariad arfaethedig o Arweiniad ar Arfarnu Trafnidiaeth Cymru (WelTAG). Roedd y Comisiynydd yn awyddus i sicrhau bod y Ddeddf yn rhan annatod o’r arweiniad yn hytrach na chael ei chyflwyno fel nodyn atodol fel y rhagwelwyd ar y cychwyn. Fel canlyniad i’w chyngor a’i chymorth, roedd y WelTAG newydd a gyhoeddwyd yn Rhagfyr 2017  yn sylweddol wahanol, gyda’r Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn y canol ac ar y blaen. Mae’r arweiniad newydd yn awr yn datgan yn glir:

“Mae wedi cael ei ddatblygu gan Lywodraeth Cymru i sicrhau bod arian cyhoeddus yn cael ei fuddsoddi mewn modd sy’n sicrhau eu bod yn macsimeiddio’r cyfraniad i tuag at lesiant Cymru, fel y nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015 a darparu gweledigaeth y Ddeddf o’r Gymru a garem” neu bod “WelTAG wedi ei ddiwygio i sicrhau ei fod yn medru sbarduno’r newid  a’r arloesedd positif hwn yng Nghymru, i sicrhau cyfraniad i’r saith nod llesiant a sefydlu ysbryd y Ddeddf.”

”Mae’r arweiniad newydd hwn yn cynrychioli  newid trefniadol yn y modd y mae cyrff cyhoeddus yn mynd ati i wneud pethau, ac mae wedi dylanwadu ar newidiadau ymarferol mewn ymddygiad eraill. Mae’n annog pobl i feddwl tu hwnt i ddatrysiadau trafnidiaeth yn unig, ac yn pwysleisio’r angen i ystyried materion ehangach fel mynediad, iechyd, ansawdd aer, hybu teithio llesol a lleihau allyriadau carbon wrth iddynt lunio eu hopsiynau drwy gydol y broses hyd at werthusiad y prosiect.

Useful Resources