Ychydig dros flwyddyn yn ôl, ddim yn hir ar ôl i mi gychwyn ar fy swydd fel Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru, cysylltodd Llysgenhadaeth America â mi i ofyn a fyddai gennyf ddiddordeb mewn cymryd rhan yn eu Rhaglen Arweinyddiaeth Ymwelwyr Rhyngwladol.

Mae’r Rhaglen, sydd wedi bod mewn bodolaeth ers dros 50 mynedd yn cael ei chyflwyno fel eu rhaglen ‘cyfnewid proffesiynol’ ac wedi ei dylunio i roi cyfleoedd i bobl broffesiynol ledled y byd ddysgu oddi wrth yr Unol Daleithiau a’r Unol Daleithiau oddi wrthynt hwythau.

Mae oddeutu 400 o gyn-benaethiaid a phenaethiaid cyfredol gwladwriaethau wedi mynychu’r rhaglen yn cynnwys pump o’n prif weinidogion ni, ac rwy’n dyfalu bod hyn, o bersbectif Llywodraeth yr Unol Daleithiau, wedi adeiladu cysylltiadau â phobl broffesiynol o ystod o wahanol feysydd, yn ogystal â gwleidyddion cyfredol a rhai’r dyfodol, ac yn cael ei weld fel buddsoddiad buddiol.

Mae cynaliadwyedd wedi bod yn un o themâu mwyaf blaengar y rhaglen dros y blynyddoedd diwethaf ac o gofio’r diddordeb rhyngwladol yn yr hyn yr ydym yn ei wneud yng Nghymru gyda’r Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, cefais fy enwi fel ymgeisydd posibl.

I  mi, mae’n cyflwyno cyfle cyffrous i weld beth sy’n digwydd yn yr Unol Daleithiau i sbarduno agenda cynaliadwyedd.  Ar ôl cytuno i gymryd rhan ryw 18 mis yn ôl, cyn eu hetholiad, rhaid i mi gyfaddef fy mod wedi ystyried newid fy meddwl yn dilyn yr hyn yr ydym wedi ei weld o’r Arlywydd newydd. Bûm yn pendroni ynghylch y math o fentrau yr oeddwn yn debygol o’u gweld – roedd yn anodd dychmygu beth yr oeddent yn ei wneud ynghylch cynaliadwyedd â’u Harlywydd yn gwadu’r newid yn y hinsawdd!

Fodd bynnag, darganfûm, ar ôl treulio amser yn Washington DC, Baltimore, Portland ac Austin yn arbennig, bod yna, mewn gwirionedd, lawer i’w ddathlu, er gwaethaf yr ymosodiadau llym o’r brig, gyda phobl mewn adrannau ac ar lefel y wladwriaeth yn ffocysu ar dwf smart ar gyfer cynorthwyo datblygu cymunedau a thrafnidaeth gynaliadwy ac yn dod o hyd i ddulliau o barhau i gyflawni gwaith da mewn amseroedd sy’n anodd yn wleidyddol.

Mae gan yr Asiantaeth Gwarchod yr Amgylchedd, sydd dan warchae, nifer o raglenni o hyd sy’n cefnogi bwyd lleol mewn mannau lleol a chynlluniau adfywio sy’n ffocysu ar lanhau trefi a dinasoedd a’u gwneud yn wyrddach. Mae Baltimore yn ffocysu ar wneud dinas Portland yn wyrdd – bydd yr holl wybodaeth ar hyn yn llenwi blog arall – ac mae Austin, Tecsas yn canolbwyntio ar ddiogelu bwyd ac ynni.

Er bod eu system yn cyfyngu gallu’r Llywodraeth Ffederal i ddeddfu ar gyfer y gwahanol wladwriaethau yn y rhan fwyaf o ardaloedd, mae swyddogion y llywodraeth yn darganfod dulliau arloesol o sbarduno rhaglenni polisi; yn aml yn defnyddio liferi ariannol ac weithiau’n darparu gallu ymarferol ac arbenigedd ar lefel y wladwriaeth i gyflawni pethau.

Mae dinas Baltimore yn datblygu ei chynllun cynaliadwyedd ei hunan sy’n seiliedig ar chwe ardal (sy’n hynod o debyg i’n saith nod llesiant ni) ochr yn ochr â chynllun i ddelio ag eiddo gwag sydd i’w gael yn bennaf mewn cymunedau difreintiedig, neu gymunedau nad ydynt yn derbyn gwasanaethau digonol, fel canlyniad i ostyngiad enfawr yn eu poblogaeth dros y ddau ddegawd diwethaf (i lawr o 1.2 miliwn i 614,000). Mae parciau cymunedol, rhandiroedd, llwybrau beicio a mannau agored ar gyfer natur yn cael eu creu. Mae pobl leol yn derbyn hyfforddiant i greu canolfannau cydnerth lleol sy’n darparu mannau diogel i drigolion, yn arbennig drigolion sy’n agored i niwed, sydd wedi dioddef llifogydd, eira a thymheredd uchel.

Mae Portland yn ffocysu’n arbennig ar barciau a mannau agored yn ogystal ag ar fabwysiadu ymagwedd wych tuag at drawsgludo, sydd, yn fy marn, yn enghraifft dda iawn o Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol ar waith. Mae Maer Gweriniaethol Georgetown, Tecsas, gyda phoblogaeth o 64,000, wedi arwain y ddinas i ddod y ddinas gyntaf i gael ei phweru’n gyfan gwbl, gant y cant, gan ynni adnewyddadwy.

Ar y cyfan, rwyf wedi cael fy siomi ar yr ochr orau– a dyna’r holl bwynt, oherwydd mewn gwlad mor eang ag America gydag Llywydd sy’n defnyddio’r cyfryngau cymdeithasol a rhyngwladol mewn dull mor ‘ddiddorol’ a chynhyrchiol â Trump, mae rhaglen sy’n dangos yr ochr arall, mae’n debyg, yn fuddsoddiad gwerthchweil.