Wrth i ni barhau i archwilio’r sgiliau sydd eu hangen arnom ar gyfer y dyfodol, gwnaethom ofyn i fyfyrwraig yn Ysgol Uwchradd yr Eglwys Newydd, Maddie Emery, am ei hoff bwnc ysgol a pham ei fod yn bwysig iddi. Wrth i Maddie wneud penderfyniadau pwysig am ei chyrsiau prifysgol ac ysgrifennu ei datganiad personol, gwnaethom ofyn iddi rannu ei meddyliau am yr hyn y mae’n dymuno ei astudio yn y dyfodol a pham…

Maddie Emery

Daearyddiaeth: Mae’n bwysig yn ein Byd ni Heddiw

Pan fydd fy nghyd-fyfyrwyr yn gofyn i mi pam wnes i astudio Daearyddiaeth ar lefel TGAU a Lefel A, rydw i bob amser yn ateb; “wel pam lai?”

Daearyddiaeth yw yr un pwnc yn yr ysgol sy’n cwmpasu pob elfen mewn trafodaeth yn ein byd modern, sy’n newid yn barhaus. P’un ai ydych yn mwynhau dysgu am symudiad tectonig, mewnfudo, neu hanes y blaned, gall Daearyddiaeth gwmpasu’r rhain i gyd.

Drwy gydol fy ngyrfa yn yr ysgol, rwyf wedi clywed yr un hen jôcs am Ddaearyddiaeth. Y rhai sy’n aros yn fy meddwl yw: “Y cyfan rydych chi’n ei wneud yw lliwio mewn” a “Does arnon ni ddim angen dysgu sut i ddarllen map. Dyna pam rydyn ni’n cael Satnavs”. Ond nid dyna yw Daearyddiaeth yn ei hanfod. Mae’r pwnc yn ymwneud â chymaint mwy na sgiliau darllen map sylfaenol yr ydych yn eu dysgu ym mlwyddyn 7; dyma ein dyfodol, ein presennol a’n gorffennol.

Heb Ddaearyddiaeth, sut rydyn ni i fod i ddeall cymlethdodau’n byd a’r bobl sy’n byw ynddo. Heb Ddaearyddiaeth, sut fyddwch chi’n dysgu deall pam mae gennym argyfwng ffoaduriaid, neu pam mae digwyddiadau peryglus naturiol yn cynyddu, neu hyd yn oed pam mae cysylltiad rhwng y ddau?

Mae’n wir y byddwch yn dysgu am lywodraethu mewn gwersi gwleidyddol, neu ecosystemau mewn bioleg, ond yn Naearyddiaeth mae gennych y cyfle prin i ddysgu am y modd y mae ecosystemau’n cael eu llywodraethu a sut mae hynny’n effeithio ar yr hinsawdd.

Dywedir wrthyf dro ar ôl tro bod Daearyddiaeth yn dod yn llai perthnasol yn y gymdeithas sydd ohoni ac y dylwn gynllunio ar gyfer fy nyfodol drwy astudio ar gyfer gyrfa benodol. Fodd bynnag, mae yna gymaint o agweddau ar Ddaearyddiaeth, pwy fedr ddweud na fedraf addasu fy astudiaethau i fy nghynllun gyrfa?

Dywedir wrthym am ddechrau cynllunio ar gyfer ein dyfodol cyn gynted â phosibl pan fyddwn yn dewis ein pynciau TGAU. Roedd gen i yn bersonol ddim syniad o gwbl beth roeddwn eisiau ei wneud pan oeddwn i’n 14. Drwy ddewis Daearyddiaeth, roeddwn yn gwybod fy mod yn cadw pob drws yn agored, oherwydd does dim pen draw i’r pwnc hwn – yn llythrennol.

Rwy’n credu bod Daearyddiaeth yn allweddol i ddatblygiad positif cenedlaethau’r dyfodol oherwydd ni yw’r rhai sydd yn ei ailysgrifennu. Mae natur newidiol gyson daearyddiaeth ein byd yn golygu ei bod yn hollbwysig i ni ddeall sut a pham mae’r byd yn datblygu fel y mae, fel y gallwn gael gwell cyfle i gael effaith.

Mae’n hollbwysig ein bod yn astudio Daearyddiaeth er mwyn deall y gorffennol a sut mae daearyddiaeth wedi chwarae rôl bwysig mewn esblygiad lleoedd, amgylcheddau, pobl a’u syniadau. Mae felly’n allweddol ar gyfer deall patrymau posibl yn y dyfodol.

Yr wybodaeth a’r sgiliau a ddysgir drwy Ddaearyddiaeth yw’r ateb ar gyfer gwella’n byd, p’un ai drwy weithredu amgylcheddol; dealltwriaeth gymdeithasol, neu drwy gyfrannu tuag at weithredu sy’n helpu i ddatrys y pryderon niferus sydd gennym am ddyfodol ansicr ein planed.

Mae daearyddwyr yn feddylwyr beirniadol, yn datrys problemau ac mae ganddynt y sgiliau i fynd i’r afael â chwestiynau mwyaf bywyd. Ni fedrwch ei osgoi – mae Daearyddiaeth yn ymdreiddio i bob agwedd o’n bywyd!