Rwy’n ategu mudiad Black Lives Matter ac yn cefnogi’r brotest yn erbyn hiliaeth ledled y byd

Rydyn ni wedi arswydo wrth weld y digwyddiadau yn America – dyn du heb arf – George Floyd – yn cael ei ladd ar ôl i heddwas gwyn bwyso ar ei wddf am fwy nag wyth munud.

Mae hiliaeth systemig hefyd yn bodoli yn y DU, gan gynnwys Cymru.

Mae angen i bobl sydd mewn swyddi pwerus, fel fi, chwarae rhan yn y dasg o chwalu’r strwythurau sy’n cadw pobl dduon dan ormes, ac mae angen i ni wrando ar y rhai sy’n cael eu niweidio gan system sy’n gwahaniaethu yn eu herbyn.

Mae angen i ni herio’r rhagfarnau hiliol sy’n golygu bod pobl wyn yn llawer mwy tebygol o ddal swyddi pwerus yn y DU a bod dynion a menywod du fwy na phedair gwaith yn fwy tebygol o ddioddef marwolaeth sy’n gysylltiedig â choronafirws.

Mae angen i ni edrych yn onest ar y strwythurau yn ein sefydliadau ein hunain, bod yn wrth-hiliol yn weithredol a pharhau i gynorthwyo pobl sy’n siarad yn erbyn hiliaeth, tra’n penodi mwy o bobl Dduon ac Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig i swyddi pwerus lle gallant gymryd rhan mewn gwneud penderfyniadau, ac mae angen i ni gynorthwyo mwy o bobl Dduon ac Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig i adrodd eu straeon.

Yn Adroddiad Cenedlaethau’r Dyfodol, gyda chymorth aelodau’r cyhoedd a sefydliadau, rwyf wedi rhestru argymhellion o’r hyn y dylai Llywodraeth Cymru a chyrff cyhoeddus eu mabwysiadu ar gyfer creu Cymru fwy cyfartal.

Mae’r rhain yn cynnwys yr angen i fynd i’r afael â throseddau casineb ac aflonyddu, gan adlewyrchu hyn mewn amcanion cydraddoldeb a llesiant; ei gwneud yn ofynnol i bawb sy’n derbyn cyllid y llywodraeth ddarparu hyfforddiant mewn cydraddoldeb, amrywiaeth a rhagfarn anymwybodol; a gosod targedau i gynyddu amrywiaeth mewn penodiadau cyhoeddus. Mae angen cynrychiolaeth well arnom yn ein system drwyddi draw.

Mae angen i ni hefyd sicrhau ein bod – wrth newid ein ffordd o fyw a gweithio yn dilyn y newid yn yr hinsawdd, awtomeiddio ac anghydraddoldebau iechyd – yn rhagweld ac yn ymateb yn awr i atal anghydraddoldebau ymhlith pobl Dduon ac Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig a grwpiau eraill rhag ehangu yn y dyfodol.

I’r rhai hynny sy’n chwilio am ddulliau o hawlio cydraddoldeb, fel menyw wen yn siarad am hil, credaf ei bod yn bwysig i barhau i dynnu sylw at hiliaeth, ac yn hollbwysig i wrando ar bobl Dduon ac Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig. Mae mawr alw, ar frys, am y foment hon o fyfyrio. 

Rydyn ni’n sefyll gyda’n holl gydweithwyr, ffrindiau a chyfoedion sydd erioed wedi profi hiliaeth, o ficro-ymddygiad ymosodol ac allgauedd i drais corfforol.

Mae creu gwell byd ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol yn golygu siarad yn erbyn hiliaeth lle bynnag y byddwn yn ei ganfod.

Isod rydyn ni wedi cynnwys rhai dolenni sy’n cyfeirio at rai o’r grwpiau llawr gwlad sy’n caniatáu gofod i bobl dduon yn ein cymunedau, ynghyd â darlleniadau ac adnoddau.

 

Adnoddau:

  • Gallwch gyfrannu at y gronfa goffa swyddogol a sefydlwyd gan deulu George Floyd yma.
  • Mae’r Tîm Cymorth Lleiafrifoedd Ethnig a Phobl Ifanc (EYST) yn elusen arbobryn sy’n cefnogi pobl ifanc, teuluoedd ac unigolion BAME yng Nghymru. Mae wedi bod yn mapio ehangder ac amrywiaeth sefydliadau BAME yng Nghymru, yma.
  • Grŵp o unigolion yw Race Alliance Wales sy’n gweithio gyda’i gilydd i wella cydraddoldeb hiliol yng Nghymru.
  • Am gymorth emosiynol, BAATN yw cartref y gymuned fwyaf o therapyddion Treftadaeth pobl Dduon, Affricanaidd, Asiaidd a Charibiaidd y DU.
  • Gallwch gynorthwyo Black Lives Matter, dod o hyd i adnoddau a chofrestru i weld deisebau yma.
  • Mae Color of Change yn helpu pobl i ymateb i anghyfiawnder byd-eang.
  • Darllenwch ‘Taith tuag at Gymru fwy Cyfartal’ Cenedlaethau’r Dyfodol Cymru yma ac yn Adroddiad Cenedlaethau’r Dyfodol.