Lleihau. Ailddefnyddio. Ailgylchu.
Dyma eiriau rydyn ni’n eu defnyddio drwy’r amser yn ein swyddfa lle mae dodrefn ail-law ac arwyddion ‘dim cwpanau papur’ yn croesawu ymwelwyr.

Fodd bynnag, mae’r ffordd i ddyfodol heb ddim allyriadau yn hir a throellog, ac mae yna lawer o bethau o hyd y gallem eu gwneud i leihau allyriadau nwyon tŷ gwydr.

Trafnidiaeth yw un o’n pryderon mwyaf yn y swyddfa bob amser, oherwydd ei arwyddocâd yn nhermau maint y lleihad sydd angen ei gyflawni i leihau allyriadau.

Yn ôl Pwyllgor y DU ar y Newid yn yr Hinsawdd (UKCCC) trafnidiaeth fydd yn cyfrannu’r  mwyaf at leihad mewn allyriadau. Yn ei ymgynghoriad diweddar a lansiwyd gan Lywodraeth Cymru, mae’n awgrymu model sy’n dangos dull posibl o leihau allyriadau’r sector drafnidiaeth fel cyfraniad i 80% o leihad yn holl allyriadau Cymru yn 2050.

Mae cyrraedd 80% yn swnio’n dasg enfawr ond ydyw?

Felly beth rydyn ni’n ei wneud yn ein swyddfa?

Mae trafnidiaeth gyhoeddus a theithio llesol bob amser wedi bod yn rhan anhepgor o ddiwylliant ein swyddfa.  Mae rhai aelodau’r staff yn beicio neu gerdded i’r gwaith ond mae’r mwyafrif yn defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus fel eu prif ffordd o deithio pan fyddant yn cymudo. Mae pobl yn defnyddio cronfa feiciau’r swyddfa i fynychu cyfarfodydd lleol ac rydyn ni’n cynnal cyfarfodydd drwy gynadledda fideo ble bynnag mae hynny’n bosib.

Oes yna unrhyw beth arall allwn ni ei wneud?

Pan fyddwn yn edrych am y cam nesaf, cafodd ein sylw ei dynnu at gerbydau allyriadau isel iawn (cerbydau ULEV).

Mae’r cynnydd technolegol a chymorth oddi wrth y llywodraeth yn gwneud cerbydau ULEV yn fwy deniadol ac ymarferol ar gyfer swyddfa fel ein swyddfa ni.

Fodd bynnag mae yna rwystrau sy’n atal llawer o bobl rhag prynu’r fath gerbyd. Nododd adroddiad a gynhyrchwyd gan Swyddfa Cerbydau Allyriadau Isel (OLEV) 9 prif rwystr, a’r gost yw un o’r tri rhwystr mwyaf cyffredin sy’n wynebu pobl.

Yn anochel, wrth i gerbydau ULEV ddod yn fwy poblogaidd, bydd prisiau’n gostwng. Fodd bynnag, fe fydd hi’n cymryd cryn dipyn o amser cyn y byddwn i gyd yn elwa o arbedion maint a fydd yn gosod cerbydau ULEV yn nwylo holl ddinasyddion Cymru.

Y cwestiwn yw beth fedrwn ni ei wneud yn AWR?

Ein hateb ni yw cynllun aberthu cyflog ULEV y byddwn yn ei weithredu o fis Tachwedd.

Bydd cerbydau ULEV ar brydles trwy gytundeb aberthu cyflog yn arbed costau ar unwaith mewn dull positif gan fod cerbydau ULEV yn gymwys ar gyfer budd-daliadau treth.

Mae cyflog gweithiwr yn cael ei leihau mewn cyfnewid am fudd-dal cyfatebol arall. Oherwydd y lleihad mewn cyflog, mae hyn yn arwain at rwymedigaeth treth incwm is i’r gweithiwr a llai o atebolrwydd yswiriant gwladol i’r ddau barti.

Budd ariannol ychwanegol o ddefnyddio cerbydau ULEV sy’n cael eu prydlesu trwy gytundeb aberthu cyflog yw bod gweithwyr yn gallu osgoi unrhyw un o’r risgiau posibl sy’n gysylltiedig â’i werth pan gaiff ei ailwerthu yn y dyfodol.

Mae gan lawer o gyrff cyhoeddus gynllun aberthu cyflog ar geir modur yn ei le. Efallai ei bod yn amser i ni leihau lefelau allyriadau CO2 gan annog y cyrff cyhoeddus hyn i symud i gynlluniau sy’n annog gweithwyr i brydlesu cerbydau ULEV?

Fe fyddai’n ddiddorol iawn i glywed eich syniadau am sut y gallwn gynyddu’r defnydd o gerbydau  ULEV a’ch enghreifftiau chi o arfer arloesol yn ymwneud a lleihau allyriadau nwy o drafnidiaeth.