Yn dilyn materion yn ymwneud â Chynlluniau Datblygu Lleol Caerdydd, mae Sophie Howe, Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol wedi egluro’r cyngor a roddwyd ganddi eisoes i wleidyddion lleol mewn perthynas â’i phwerau o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol a sut y gellir cymhwyso’r ddeddfwriaeth i’r math faterion.

“Mae’r Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn diffinio datblygu cynaliadwy fel y broses o wella llesiant economaidd, cymdeithasol, amgylcheddol a diwylliannol Cymru drwy weithredu, yn unol ag egwyddor datblygu cynaliadwy. Fel Comisiynydd Cenedlaethau’r Dyfodol, mae gen i ddyletswydd gyffredinol i hybu’r egwyddor datblygu cynaliadwy a nodir yn y ddeddfwriaeth, i weithredu fel gwarcheidwad gallu cenedlaethau’r dyfodol i gwrdd â’u hanghenion, ac annog cyrff cyhoeddus i dalu mwy o sylw i effaith hirdymor yr hyn a wneir ganddynt. Mae’r ddeddfwriaeth yn strwythuro’r pwerau hyn, yn cynnwys fy mhŵer i gynnal adolygiad o ddarpariaeth cyngor a chymorth i’r cyrff cyhoeddus ar y modd y dylent weithredu’r egwyddor datblygu cynaliadwy yn ogystal â sut y maent yn pennu a chwrdd â’u hamcanion llesiant.

“Yn wahanol i Gomisiynwyr eraill, nid oes gennyf bwerau gorfodi datganedig o dan y Ddeddf ac wrth weithredu fy mhwerau mae’n rhaid i mi ystyried ystod o agweddau ac ystod eang o faterion a gaiff eu cynnwys gan y Ddeddf, y nodau llesiant cenedlaethol a holl boblogaeth Cymru yn awr, ac yn y dyfodol. Mae’n rhaid i mi gyfeirio’r pwerau a’r adnoddau a roddwyd i mi gan y Ddeddf ar gyfer eu gweithredu mewn meysydd lle gellir cael yr effaith strategol mwyaf.

“Nid oes gennyf y pwerau i orfodi corff cyhoeddus i newid penderfyniad sydd eisoes wedi ei wneud. Mae hefyd yn bwysig i nodi yn y fan hon bod y penderfyniad i fabwysiadu Cynlluniau Datblygu Lleol Caerdydd wedi ei wneud gan Gynghorwyr yn Chwefror 2015, cyn i’r Ddeddf ddod i rym. Nid oedd y Cyngor felly o dan ddyletswydd statudol i weithredu’r ddeddfwriaeth yr adeg honno.

“O gadw mewn golwg y pwerau a’r adnoddau sydd gennyf, a’r cyfyngiadau hyn, credaf mai’r dull mwyaf effeithiol i mi sicrhau bod penderfyniadau yn y dyfodol sy’n berthnasol i Gynlluniau Datblygu Lleol Caerdydd yn cael eu gwneud mewn ffordd sy’n ystyried datblygu cynaliadwy, yw gweithio gyda Llywodraeth Cymru i sicrhau bod ymagweddau yn y dyfodol a’r arweiniad a roddir ynghylch y fath gynlluniau (naill ai rai newydd neu yn ystod y broses o adolygu cynlluniau cyfredol) yn gweithredu Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol. Rwyf eisoes wedi cysylltu â’r llywodraeth i drafod yr ymagwedd hon a chyn bo hir byddaf yn cwrdd ag uwch swyddogion cynllunio i drafod sut y gellir dwyn gwaith hwy yn ei flaen.”